CHƯƠNG 14 (tiếp)

Trò Chơi Đã Bị Gian Lận

 

 

 

1486523773260

 

 

Khi Brian Greene sử dụng hình ảnh của việc ném các trang sách của cuốn Chiến tranh và Hòa bình lên không trung, mục đích của ông là minh họa một thuộc tính kích thích sự tò mò về vũ trụ chúng ta, entropy[1], một thuộc tính mà tôi không đưa vào trong tính toán ban đầu bởi vì nó sẽ khiến cho nhiệm vụ của con khỉ ngẫu nhiên trở nên khó khăn hơn nhiều.

Hãy thử tưởng tượng rằng nếu như chiếc máy đánh chữ được cài đặt sao cho nó thường xóa mất dòng vừa mới được viết ra. Một sự cố nhỏ như vậy cũng sẽ khiến cho nhiệm vụ không thể thực hiện được của Randy trở nên bất khả thi hơn nữa – và đó chính xác là cái cách mà vũ trụ của chúng ta vận hành.

 Thế giới của chúng ta có khuynh hướng trở nên hỗn độn. Mọi thứ đều có khuynh hướng trở nên hỗn loạn theo hướng của mũi tên thời gian. Entropy, một thước đo về sự hỗn loạn, không bao giờ thuyên giảm. Bạn không cần tới tấm bằng Tiến sĩ Vật lý để nhìn thấy rằng ngay cả trong một sự kiện hiếm hoi khi mà có điều gì đó ăn khớp một cách hoàn hảo với nhau, thì khuynh hướng của thế giới chúng ta là phá vỡ nó, chứ không phải là tạo ra nhiều thứ như nó hơn. Sự hỗn loạn rõ ràng là cái cách mà thế giới của chúng ta đang sống được vận hành.

 Ta có thể thấy thủy tinh vỡ, nhưng không bao giờ thấy được những mảnh thủy tinh vỡ tự gắn liền lại với nhau. Ta thấy cây dại phủ đầy những vùng đất bị bỏ hoang, nhưng chúng không bao giờ tự mọc ngăn nắp thành những hàng rào. Hàng ngàn bong bóng khí nổi lên trong nước uống có ga, nhưng chúng không bao giờ quay vào lại trong chai. Phương trình của lý thuyết hỗn độn hoạt động chống lại những điều như thế. Nó còn khiến cho những sự việc liên tiếp nhau trong một hệ thống phức tạp khó diễn ra theo đúng thứ tự hơn.

Và thứ tự là quan trọng. Tôi đã chỉ ra rằng xác suất của việc đổ ra các mặt toàn số 6 của 10 con súc sắc là 1 trên 60 triệu. Hãy thử tưởng tượng rằng nếu như tôi yêu cầu bạn phải thực hiện được điều này trong 3 lần liên tiếp nhau thì sao. Đổ ra 10 con 6, xóc một lần nữa, đổ ra 10 con 6, và rồi xóc lần thứ ba và đổ ra 10 con 6. Không chắc có thể thực hiện được, đúng không? Giờ thì xác suất cho sự tồn tại của một bông hoa còn tối tăm hơn nữa. Ngay cả khi một bông hoa xinh đẹp xuất hiện cũng dựa vào một cơ hội ngẫu nhiên, thì nó vẫn cần tới một môi trường thích hợp để duy trì sự sống. Môi trường ấy không không bao gồm loài ong (các bản hóa thạch cho thấy rằng lũ ong xuất hiện về sau này), nhưng những người theo quan điểm tiến hóa gạt bỏ điều đó đi như là một chi tiết nhỏ, cho rằng những bông hoa không cần đến lũ ong để thụ phấn. Vâng một bông hoa chắc chắn sẽ cần đến những điều khác: mưa, chất dinh dưỡng của đất, ánh sáng thích hợp, và vân vân. Để mỗi một yếu tố như thế có thể tồn tại, thì một sự đổ súc sắc đầy phức tạp cần được diễn ra. Và vì thế, những người ủng hộ thuyết tiến hóa sẽ cho rằng tất cả những sự kiện riêng lẻ đều diễn ra ngẫu nhiên cho tới khi, vào một ngày may mắn nọ, chúng đều trùng khớp với nhau. Không có vấn đề gì với câu chuyện này cả; điều đó là hợp lý. Nhưng hãy nhớ rằng nó tương đương với bao nhiêu lần đổ ra liên tiếp mười con súc sắc có mặt 6. Hơn thế nữa, bạn cũng nên nhớ đến việc sự hỗn loạn thường ăn gian trò chơi ra sao để mà mỗi khi một bông hoa xuất hiện, khuynh hướng của vũ trụ chúng là sẽ tiêu diệt nó để mọi việc trở nên hỗn loạn.  

 


[1] Trong nhiệt động lực học, entropy nhiệt động lực (hay gọi đơn giản là entropy), là một đơn vị đo nhiệt năng phát tán, hấp thụ khi một hệ vật lý chuyển trạng thái tại một nhiệt độ tuyệt đối xác định. Trong cơ học thống kê, entropy được định nghĩa như là một đơn vị đo lường khả năng mà một hệ có thể rơi vào trạng thái độ trong một tình trạng, nó thường được gọi là “sự lộn xộn” hay “tính bừa” thể hiện trong một hệ.

 

 

Advertisements