CHƯƠNG 14

AI TẠO RA AI?

 

 

chuong 14

 

Liệu “Thượng đế” là một ý tưởng mà chúng ta tạo ra, hay chúng ta chính là sản phẩm của “Thượng đế”? Không có một câu hỏi nào lại mang tính tranh luận hơn thế. Và trong khi cuộc tranh luận này thường gây tranh cãi vì những lý do duy lý, thì cuộc thảo luận là cần thiết đối với việc giải phương trình hạnh phúc, đặc biệt là khi chúng ta phải chịu đựng nỗi đau mất mát vượt ra ngoài phạm vi của thế giới vật chất của mình.  

Ở thái cực này, những người có đức tin tin rằng một vị thần đã tạo ra mọi thứ. Để ủng hộ cho đức tin của mình, họ hoàn toàn dựa vào niềm tin thay vì logic hay khoa học. Trong khi ở thái cực đối lập, các nhà duy vật cho rằng không hề có một thực thể như vậy tồn tại và rằng một sự lặp lại của những sự kiện ngẫu nhiên trong một khoảng thời gian không thể đo đếm được mới chính là Tạo hóa. Vụ nổ lớn đã khởi đầu mọi thứ, và rồi tiến hóa và sự lựa chọn tự nhiên mang chúng ta đến với ngày hôm nay. Dường như có rất ít cơ sở cho những điểm tương đồng. Chúng ta đều tin vào một điều gì đó, nhưng không một ai có vẻ đồng ý về điểm cốt lõi của cuộc tranh luận này.

Việc ta có ý gì khi nói tới từ “Thượng đế” sẽ phụ thuộc vào bối cảnh văn hoá, tinh thần, và tôn giáo của mình. Vì vậy mà nhiều tranh luận đã kết thúc trong sự hiểu lầm thay vì sự bất đồng ý kiến cơ bản. Nhưng câu hỏi của chúng ta về hạnh phúc là một sự tìm kiếm sự thật, vì thế mà chúng ta thấy thú vị trước những điều cơ bản – đặc biệt là ở trong việc hiểu ra tại sao cuộc sống lại ngẫu nhiên khiến chúng ta phải ngạc nhiên, thậm chí là đôi khi phản bội lại chúng ta, và không đáp ứng mong đợi của chúng ta. Câu hỏi thường được đặt ra nhất trong quá trình tìm kiếm hạnh phúc của chúng ta là: Liệu có phải cuộc đời và vũ trụ của chúng ta là sản phẩm của sự ngẫu nhiên hay là một sự kiến tạo?  

Câu hỏi về sự kiến tạo có tính tương liên mạnh mẽ tới câu hỏi về một nhà kiến tạo – một Thượng đế. Khi tôi dự định viết về những sự thật lớn, tôi được khuyên rằng hãy tránh chủ đề này ra. Việc thảo luận về Thượng đế là một cách chắc chắn để phân cực độc giả, và kết quả sẽ chẳng có gì tốt đẹp. Nhưng cái chủ đề này vẫn được đưa ra bởi vì quan điểm về đấng tạo hóa tối cao đóng một vai trò chủ chốt trong việc cho phép tôi đối mặt với sự ra đi của Ali và duy trì trạng thái hoan hỉ của mình. Thật vậy, mô hình hoan hỉ của tôi sẽ thiếu đi mất một cột trụ quan trọng nếu như tôi chỉ tin rằng những mất mát của mình chẳng qua chỉ là một vòng quay ngẫu nhiên của con súc sắc mà thôi.

Ý tưởng về cuộc đại kiến thiết gợi ý rằng mọi chuyển động nhỏ bé trong vũ trụ của chúng ta đều tuân theo một con đường tỉ mỉ và phức tạp, rằng không có gì là ngẫu nhiên hết cả. Cái ý tưởng về con đường này giúp cho tôi hiểu ra rằng hàng dài người xếp hàng ở siêu thị tồn tại không phải bởi vì đó là một ngày “kém may mắn” của tôi mà bởi vì quy luật cung và cầu đã dẫn đến sự đông đúc ở nơi đó vào thời điểm đó. Sự kiến tạo có nghĩa là cơn sóng thần ở châu Á không phải là kết quả của cơn thịnh nộ hay sự vắng mặt của Chúa; mà nó có nghĩa là sự chuyển động của một mảng kiến tạo đã dẫn tới một cơn động đất bên dưới đại dương. Khi mà ta xóa bỏ những câu chuyện liên quan đến bản thân, thì bộ não của chúng ta sẽ đưa ra nguyên nhân cho việc tại sao mọi thứ lại xảy ra như là một phần của vũ trụ được đồng bộ hóa ở mức độ cao, nơi mà những phương trình cụ thể (dù không phải lúc nào ta cũng biết đến) luôn được áp dụng. Sự gắn kết giản đơn với sự thật này có thể mang tính đổi đời bởi vì nó có khả năng giải Phương trình hạnh phúc của bạn trong một lần và mãi mãi. 

 

chuong 14.1

 

 

Hãy lấy một ví dụ đơn giản: chúng ta biết rằng các cực trái dấu của nam châm thì luôn hút nhau, và bởi vì chúng ta biết rằng có một định luật vật lý đã chỉ ra chính xác điều đó, nên sẽ thật là ngu ngốc khi mong đợi điều ngược lại hay thấy bực bội khi điều này xảy ra. Tương tự, tôi biết rằng, ở một vài mức độ, các sự kiện luôn luôn ăn khớp với những gì mà tôi buộc phải trông đợi một cách duy lý, và dù tôi không phải lúc nào cũng thích cái cách mà các sự việc diễn ra, tôi sẽ thật ngây thơ khi mong rằng chúng sẽ diễn ra khác đi. Vì thế, mà tôi tìm thấy được sự thanh thản cho mình. Trong khi tôi cố gắng gây ảnh hưởng đến các sự kiện với đầu vào của mình trong các phương trình, tôi hiểu rằng tôi chỉ là một trong cả triệu biến số đang tác động đến con đường đời.

Sự kiến tạo có ý nghĩa nhiều hơn là sự đo lường chính xác những kỳ vọng của chúng ta. Niềm tin vào sự kiến tạo ngụ ý niềm tin vào sự tồn tại của một đấng kiến tạo. Điều này có một tác động đáng kể đến trạng thái hoan hỉ của chúng ta. Nếu như bạn có thể cảm thông với việc tôi mất đi Ali, bạn có thể sẽ thấy rằng việc tin vào sự tồn tại của một đấng tạo hóa – tin rằng chúng ta là một phần của thứ gì đó lớn hơn cả cái thế giới vật chất này và rằng Ali vẫn ổn – đối với riêng tôi mà nói là một câu chuyện mang tính an ủi, bất kể tính hợp lý về mặt khoa học của nó, thay vì tin rằng thằng bé chỉ đơn giản là tan biến vào hư vô. Việc tin vào một “câu chuyện cổ tích” như vậy giúp khuây khỏa phần nào nỗi đau của tôi. Nhưng điều cứu rỗi tôi nhiều hơn cả là niềm tin mạnh mẽ của tôi rằng đó không chỉ là một câu chuyện cổ tích thôi đâu.  

Sẽ thế nào nếu như tôi có thể chứng minh, bằng việc sử dụng các công thức toán học, để chỉ ra rằng khái niệm về đấng kiến tạo là hoàn toàn có thật? Việc này hoàn toàn có thể làm được. Với tôi, các bằng chứng về mặt toán học là điều làm nên sự khác biệt giữa việc chỉ đơn giản tìm thấy sự an ủi trong một câu chuyện với việc lấy lại niềm hạnh phúc thật sự của tôi sau khi Ali qua đời.  

Vì vậy hãy cho phép tôi được chia sẻ với bạn quan điểm về một đấng kiến tạo, không phải từ tâm tưởng của một con người có tín ngưỡng mà là từ đầu óc phân tích của một kỹ sư.

Và, hãy luôn nhớ rằng, đây chỉ đơn giản là quan điểm cá nhân của tôi mà thôi. Bạn hãy giữ lấy cho mình những điều mà bạn thấy thích thú, bỏ qua những điều mà bạn không hài lòng, nhưng xin đừng dừng lại cho tới khi bạn tìm ra được con đường của riêng mình – sự thật của riêng mình.  

Chúng ta sẽ cố gắng trả lời một câu hỏi đã làm rối trí nhân loại suốt bao lâu nay. Vì vậy hãy dành ra vài trang giấy trước khi những mảnh ghép logic được kết nối lại với nhau để hình thành nên một cấu trúc chặt chẽ.

 Bạn đã sẵn sàng chưa?