CHƯƠNG 13 (tiếp)

Trò Chơi Điện Tử

 

FB_IMG_1509291274813

 

 

Khi mà Ali chết, tôi thật sự đã phải vật lộn để hiểu ra được toàn bộ cuộc đời có nghĩa là gì. Việc viết lách giúp cho tôi có thể định hướng trong cái mê cung của tâm trí mình. Như là những mảnh ghép của trò chơi xếp hình – quanh những Ảo tưởng về Bản thân, Tri thức, Thời gian, Tư duy, và Kiểm soát, cũng như là sự thật về cái chết – bắt đầu đi vào đúng vị trí của nó, và bức tranh trở nên rõ ràng hơn. Cuối cùng, tất cả khớp lại với nhau thành một thứ mà giờ đây tôi coi như là nền tảng về triết lý nhân sinh của mình.

Nếu như con người thật của bạn không phải là cơ thể hay suy nghĩ của bạn, vậy thì thật khó cưỡng lại sự cám dỗ của việc xét xem con người thật của bạn gắn kết như thế nào với phiên bản sao chép của thân xác bạn và điều khiển nó đi khám phá thế giới mà chúng ta đang sống. Cách dễ dàng nhất để hình dung ra mối quan hệ này đối với tôi mà nói là tưởng tượng về việc một người chơi sử dụng hình ảnh đại diện của mình trong trò chơi điện tử. Trong trò chơi điện tử, ngôi thứ nhất liên quan tới cái nhìn mang tính đồ họa được tạo nên từ quan điểm của người vào vai nhân vật đó, như thể ta nhìn vào thế giới trong trò chơi qua đôi mắt của nhân vật vậy. Trong một trò chơi như vậy, người chơi sử dụng bảng điều khiển để ra lệnh cho từng chuyển động của nhân vật của mình.   

Trong nhiều năm, Ali và tôi đã cùng chơi game với nhau. Trò chơi yêu thích của chúng tôi là Halo, một trò chơi mà chúng tôi sẽ vào vai “Master Chief.” Trong suốt trò chơi các nhân vật mà chúng tôi sắm vai sẽ bị bao vây bởi hàng ngàn kẻ thù ngoài hành tinh, những con bò sát, và lũ quái vật. Chúng tôi sẽ bị tấn công, bị bắn, và ném xuống từ những chỗ cao, bị thổi bay, bị tấn công bởi những cỗ xe, bị đâm, và bị bỏ lại chờ chết. Địa thế xung quanh chúng tôi toàn là dung nham núi lửa nóng chảy và những bờ dốc trơn trượt. Mối nguy hiểm đe dọa chúng tôi từ mọi góc độ, và mọi thứ mà chúng tôi nhìn thấy trong vùng đất khắc nghiệt này đều có thể hãm hại chúng tôi. Tuy vậy, Master Chief là một cựu binh dày dạn kinh nghiệm. Dưới sự chỉ huy của chúng tôi anh sẽ lao vào trò chơi ở bất cứ nơi nào cần ‘hành động nóng’ nhất, bắn vào kẻ thù, và tiến về phía trước. Anh sẽ bị đánh đập và bị hành hạ. Anh sẽ bị thương và ngã vào đất bẩn, chỉ để đứng lên lại và tiếp tục với trò chơi.  

 Ali và tôi sẽ dành thời gian để thảo luận về chiến thuật, khen ngợi nhau trước mỗi nước đi xuất sắc, và thỉnh thoảng chế giễu nhau trước những hành động ngớ ngẩn. Chúng tôi sẽ dành trọn sự chú ý cho mỗi một cử động và đắm chìm vào đó như thể những cuộc tấn công ấy là thật vậy. Chiếc TV màn hình lớn, đồ họa đẹp, âm nhạc đầy kịch tính, và hiệu ứng âm thanh nổi của tiếng đạn bay và tiếng nổ làm cả căn phòng như rung chuyển khiến nó có cảm giác rất, rất thật. Hoàn toàn chìm đắm trong trò chơi, chúng tôi sẽ chơi hàng giờ liền và đánh mất cảm giác về thế giới “thực” cho tới khi đến lúc phải dừng lại, và rồi, bất kể trò chơi có khó ra sao, chúng tôi cũng sẽ đặt bảng điều khiển xuống và thốt lên, “Ôi, vui quá xá!”

Vui ư?! Nó tàn bạo ấy chứ, bạn có thể nói vậy, nếu như tất cả những gì bạn nhìn thấy là chiếc màn hình TV. Bạn sẽ nhìn thấy một người đàn ông bị đánh đập, bị nổ tung, bị bắn, bị tấn công, và đau đớn từ mọi góc quan sát. Cả thế giới này đều chống lại bạn. Đó là một cuộc tàn sát, bạn sẽ nói vậy. Làm sao mà anh lại bảo là vui được cơ chứ?

Câu trả lời thật đơn giản: đó là bởi vì kẻ phải chịu đựng ở đây không phải là chúng tôi. Không một hành động đánh đập, nghiền ép, hay bắn nào ảnh hưởng tới bất kỳ ai trong chúng tôi. Việc dành phần thắng ở đây không có gì liên quan. Tất cả chỉ là việc chơi trò chơi mà thôi. Tôi ngồi đó trên ghế sofa cùng với cậu con trai tuyệt vời của mình, và điều đó thật sự rất vui.

Giờ bạn hãy thử cân nhắc điều sau: Cuộc sống của bạn trên trái đất này có gì khác biệt so với trong trò chơi điện tử kia không? Nếu như hình thái vật lý của bạn – cái hình ảnh đại diện mà bạn sử dụng để đi qua thế giới vật chất này – không phải là con người thật của bạn, vậy thì có gì khác biệt nếu bạn phải đối mặt với một vài thử thách trên bước đường đời? Nếu như thế giới này đôi khi lấy đi của bạn một điều gì đấy, thì nó sẽ tác động như thế nào đến con người thật của bạn, cái con người vẫn đang ngồi trên ghế ôm bảng điều khiển kia? Bất kể ta có chìm đắm trong trò chơi cuộc đời bao nhiêu, ta cũng sẽ phải kết thúc nó. Chúng ta sống qua những thăng trầm, với một số món quà và một vài mất mát, nhưng không có gì trong số đó lại quan trọng hết cả bởi vì khi mà ta tập trung vào việc chơi trò chơi thì mỗi một trải nghiệm đều mang đến cảm giác mới mẻ, và tất cả đều thật vui vẻ. Giờ thì đó mới thực sự là quan điểm của một người chơi.

Những game thủ chuyên nghiệp, bạn nên nhớ, luôn lựa chọn mức độ khó cho trò chơi của họ. Khi mà Ali chơi một mình, thằng bé sẽ chọn chế độ “thần kỳ” cho trò Halo, là mức khó nhất của trò chơi. Thằng bé sẽ chỉ hạ xuống mức “khó” trong những lúc chơi cùng với tôi.

Khi trò chơi quá dễ dàng, sẽ không có thách thức nào cả. Nó sẽ trở nên chậm chạp và nhàm chán, và chẳng còn vui nữa. Chỉ khi trò chơi trở nên khó hơn thì chúng ta mới tập trung vào đó, học hỏi, và phát triển các kỹ năng mới. Người chơi giỏi nhất là người sẽ bị làm cho bầm dập, và rồi họ học hỏi, điều chỉnh, và quay trở lại với trò chơi. Nghe qua thì có vẻ lạ thường, nhưng trò chơi càng khó, thì nó sẽ càng trở nên vui hơn.

Bạn hãy đón nhận những phần khó khăn của cuộc đời với một nụ cười trên môi. Đó chẳng qua chỉ là cách thức mà trò chơi được thiết kế mà thôi. Đừng để mình bị đánh lừa và tác động bởi hiệu ứng âm thanh. Đừng để cho những vụ nổ giả làm bạn sợ hãi. Trong suốt trò chơi, Ali sẽ cho nhân vật của mình chạy tới nơi có những tiếng động lớn và khói bốc lên, và thằng bé nói rằng đó là nơi mà hành động phải diễn ra. Đó là nơi mà phần hay ho nhất của trò chơi diễn ra.  

Hãy nói về các bàn trong trò chơi. Một bàn trong một trò chơi điện tử là tổng không gian khả dụng dành cho người chơi trong lúc cố gắng hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể. Khi mà bạn đi được đến cuối bàn, bạn sẽ đi qua một thứ giống như là cánh cổng; màn hình của trò chơi trở nên đen ngòm trong chớp mắt trong lúc nó tải tất cả những chi tiết của những điều sẽ xảy ra tiếp theo, và khi mà màn hình sáng trở lại thì bạn đã bước vào một môi trường mới, một bàn mới. Bạn phải rời khỏi trận địa chốn thành thị và nhận ra mình đang ở giữa rừng già. Bàn mới làm thay đổi càm giác về việc chơi trò chơi. Rừng rậm có thể làm chậm lại sự di chuyển của bạn hay cản trở tầm nhìn của bạn, thêm vào một thử thách mới và nhiều niềm vui hơn nữa trong trò chơi.

Với mỗi bàn bạn sẽ thu được một kỹ năng mới và phát triển kiến thức của mình về việc chơi trò chơi khi mà bạn cố gắng đạt được mục tiêu đề ra. Khi bạn đạt được “mục tiêu của bàn,” thì không cần thiết phải ở lại bàn đó thêm nữa. Bạn lấy được rất ít, nếu mà có thể, của những gì mà bạn vừa thu thập được và bắt đầu đối mặt với những thử thách mới trong bàn tiếp theo.

Nghe giống như là trong cuộc sống ấy nhỉ, không à?

Trong khi mục đích của cuộc đời có thể hơi khó hơn một chút để luận ra nếu đem so sánh với mục tiêu của một bàn cụ thể trong trò chơi điện tử, thì quá trình này lại hoàn toàn tương tự như nhau. Chúng ta đến được giai đoạn này của cuộc sống từ những giai đoạn trước đó mà ta không có một chút hiểu biết gì về chúng, thông qua cánh cổng được gọi là sự ra đời, và chúng ta rời đi tới một giai đoạn mà ta không hề biết gì về nó, qua một cánh cổng mà ta gọi là sự qua đời. Liệu có thể nào cuộc đời này chỉ giống như là một bàn trong trò chơi có quy mô lớn hơn của chúng ta không?

Hầu hết các lời dạy về tâm linh và tôn giáo đều tin rằng điều này là đúng. Họ nói với chúng ta rằng cái chết chỉ là một cánh cửa dẫn tới một cuộc đời khác và rằng chúng ta không bao giờ thật sự chết – đó chỉ là hình dạng vật lý của chúng ta chết đi mà thôi. Khi mà ta rời khỏi bàn này, bạn không mang theo mình bất cứ điều gì cả, dù cho nghiệp chướng tốt đẹp mà bạn tạo ra ở bàn này có thể mang tới cho bạn một vị thế tốt hơn trong bàn kế tiếp. Một số tín ngưỡng tin rằng nếu như bạn thất bại trong việc đạt được những kỹ năng cần thiết khi mà bạn vội vã trải qua trò chơi, bạn sẽ quay trở lại và chơi lại bàn này thông qua sự đầu thai.

Hãy cho phép tôi được đẩy sự tương đồng này đi xa hơn chút nữa và nói với bạn về những mã gian lận và lối tắt. Tôi từng nhắc đến rằng Ali là một game thủ chuyên nghiệp. Trong khi tôi vật vã với việc kiểm soát và giải nghĩa các vùng đất thành hình ảnh mà bộ não tuổi trung niên của tôi không thể luận ra, thằng bé sẽ lao vào trò chơi như thể nó đang sử dụng đôi mắt và đôi chân thật của mình vậy. Khi chúng tôi chơi cùng nhau, thằng bé luôn dẫn trước tôi vài bước trong lúc tôi cố gắng bắt kịp nó. Thằng bé sẽ vượt nhanh qua những phần không mấy thú vị của trò chơi và nấn ná lâu hơn ở những phần vui vẻ, tận hưởng mọi điều mà trò chơi mang đến.    

Thi thoảng Ali sẽ quay lại và dừng lại ngay trước một cái cây hoặc một bức tường. Sau khi đứng đó mất một lúc và nhìn lại xem tôi đang ở đâu, thằng bé sẽ chạy lên trước, chỉ ra một lối tắt, một mã gian lận mà đưa thẳng thằng bé đến bàn tiếp theo. Thằng bé sau đó sẽ đặt bảng điều khiển xuống và nói đầy âu yếm, “Đừng lo lắng, ba ơi, con sẽ đợi ba ở đây.” Đôi khi tôi phải cày hết cả bàn để đi đến tận cuối cùng và bước qua cánh cổng nhằm bắt kịp thằng bé, và đôi khi tôi sẽ luận ra được cách để tìm thấy con đường tắt ấy. Thằng bé luôn có mặt ở đó chờ tôi. Thằng bé sẽ mỉm cười, đập tay với tôi, và nói, “Con rất tự hào về Ba,” và rồi chúng tôi sẽ cùng lao vào bàn mới của trò chơi.

 

***

 

Ali đã sống một cuộc đời trọn vẹn. Thằng bé tận hưởng những phần tốt đẹp nhất của bàn này – cuộc sống này – cùng với bạn bè, âm nhạc, và rất nhiều tình yêu thương. Thằng bé luôn luôn hạnh phúc. Dù tôi không có được bằng chứng khoa học để chứng minh điều đó, nhưng tôi tin rằng vào ngày mùng 2 tháng 7 năm 2014, thằng bé đã tìm thấy một lối tắt. Vào lúc 4:11 sáng, trong khi Nibal và tôi đang lo lắng ngồi bên ngoài phòng cấp cứu, chúng tôi cảm nhận được một nguồn năng lượng tích cực mạnh mẽ khiến chúng tôi cảm thấy thật thanh thản. Bác của thằng bé nhắn tin cho tôi từ hàng ngàn dặm xa xôi rằng ông ấy cũng cảm thấy như vậy.    

Vài giây tiếp theo một vị bác sĩ hoảng hốt chạy ra. Ông ta gọi thêm các bác sĩ khác, và điên cuồng chạy vòng quanh mất một lúc. Còn chúng tôi, thì ngồi đó, đầy bình tĩnh. Dù rằng sau đó họ tiến tới và thông báo với chúng tôi rằng Ali đã ổn định trở lại, con tim tôi vẫn rất rõ ràng rằng thằng bé đã tìm được lối tắt cho riêng mình. Thằng bé đã dành cho chúng tôi cái nhìn yêu thương và rồi đi thẳng qua cánh cổng, nói rằng, “Đừng lo lắng, ba ạ, con sẽ đợi ba ở đây.”

Một ngày nào đó, khi mà phần việc của tôi đã hoàn tất, cả tôi nữa cũng sẽ đi đến cuối bàn này. Tất cả chúng ta đều sẽ vậy. Hãy làm việc cần làm, ya habibi[1]. Ba sẽ bắt kịp con sớm thôi.

Bạn đã hiểu được vấn đề chưa? Tất cả chỉ như là một trò chơi mà thôi. Vì vậy hãy cứ chơi, sống, học hỏi, và:

 

Vui vẻ!

 


[1] ya habibi (tiếng Ả Rập): tình yêu của tôi