CHƯƠNG 9 (tiếp)

Khắc Phục Lỗi Lập Trình Của Bộ Não

 

FB_IMG_1511949459925

 

 

Cũng giống như mọi chương trình phần mềm khác, bộ não của chúng ta cũng tuân theo những quy tắc lập trình cứng. Khi một chương trình có lỗi, nó sẽ lặp đi lặp lại một nhiệm vụ mỗi khi chương trình được khởi động. Phần khó của việc lập trình chính là tìm ra lỗi. Nhưng một khi bạn phát hiện ra vấn đề, thì nhìn chung việc sửa lỗi lại đơn giản. Điều này cũng đúng đối với bộ não của chúng ta.

Sự sàng lọc có chủ ý là một lỗi có thể dễ dàng được tìm thấy nếu như bạn nhớ rằng không có gì mà bạn nhận thức là trọn vẹn cả. Vẫn luôn có nhiều điều hơn để mà khám phá. Mỗi khi bạn nhận thấy bộ não của mình đang tổng hợp một loạt các sự kiện phức tạp trong một câu ngắn ngủi hay lặp lại một suy nghĩ một cách ám ảnh, bạn hãy đặt câu hỏi cho nó rằng, “Ê não, mi đang sàng lọc phần nào của câu chuyện thế? Liệu ta có cần biết thêm điều gì nữa trước khi ra quyết định hay không?” Bộ não của bạn chẳng qua chỉ là một công cụ. Hãy đặt ra những câu hỏi như thế và nó sẽ trả lời rằng, “Ôi, tôi quên béng mất còn điều này nữa,” nó sẽ nói vậy đấy. Hãy hỏi đi hỏi lại cho tới khi bạn nhìn ra nhiều sự thật cần thiết cho một cái nhìn khách quan.

Việc nhìn thấy sự thật trần trụi mà không hề có yếu tố giả định xuất hiện trong đó bắt đầu từ việc phân tích những gì bạn có thể xác định với nhận thức cảm giác. Nếu như bạn không cảm thấy điều đó, thì có nghĩa là bạn đang tự tạo ra nó. Một phương thức đơn giản để tìm ra những giả định là hiểu rõ rằng những sự kiện thực thực trong cuộc đời chúng ta được mô tả với những cụm từ như Tôi nhìn thấy, Tôi nghe thấy, Tôi được cho biết, và Tôi để ý thấy, trong khi những câu chuyện mà chúng ta tự tạo ra lại sử dụng những cụm như là Tôi đoán rằng, Tôi cảm thấy, Tôi cho là, Tôi nghĩ rằng, và ngay cả là Tôi chắc chắn rằng nữa.  

Kiểu cảnh giác ngôn ngữ này cũng giúp bạn phát hiện cả lỗi ký ức. Những điều này xuất hiện trong đầu bạn ở thì quá khứ. Những suy nghĩ kiểu như Sự việc từng diễn ra như thế này, và Tôi biết anh ta từ khi, và Ngày xưa đều là những ví dụ về những suy nghĩ gắn liền với quá khứ.

Mặt khác, sự dự đoán lại gắn với thì tương lai. Hãy xem xét bản chất của chúng: những sự dự đoán không có cơ sở. Nếu như nó vẫn chưa xảy ra, thì đó chỉ mới là một dự báo, không phải là sự thật, bất kể bạn có tin chắc là nó sẽ xảy ra thế nào đi chăng nữa.

Sự quy chụp thường xuất hiện dưới dạng những lời nhận xét ngắn, nhanh chóng, và đầy tự tin: Hắn ta là thằng đần hay Chỗ này bẩn kinh. Chúng thậm chí thường được bật ra với một từ duy nhất: xinh, dữ, ngốc, và hàng triệu từ khác mang nghĩa ca ngợi hoặc buộc tội. Chúng dường như mô tả một chủ đề phức tạp bằng một từ ngữ duy nhất nhằm có được quyết định nhanh chóng. Khi bạn nhìn thấy chúng, bạn đã phát hiện ra một đánh giá mà đáng lý ra bạn nên xem xét kỹ lưỡng và một cái nhãn mác mà bạn nên loại bỏ.  

Việc loại bỏ toàn bộ cảm xúc khỏi quá trình suy nghĩ của bạn là điều không tưởng và cũng là không cần thiết. Nhưng khi mà bạn quan sát cuộc đối thoại diễn ra trong đầu mình, hãy tìm kiếm những dấu hiệu cảm xúc làm lu mờ nhận thức của bạn. Những cụm từ như Tôi cảm thấy, Tôi yêu, và Tôi ghét và những câu liên quan đến cảm xúc như là Cô ta thật đáng ghét, Anh ta thật khó chịu, và Bọn họ phiền chết đi được đều là những bằng chứng cho thấy cảm xúc đang tác động đến bạn. Khi bạn nhận ra chúng thì việc tìm ra sự thật sẽ dễ dàng hơn.

Những suy nghĩ phóng đại thường được đánh dấu bằng những tuyên bố chung chung mà có khuynh hướng khái quát hóa: rất lớn, rất bé, không bao giờ, thường xuyên, và tương tự như vậy. Khi mà bạn nhìn thấy hoặc nghe thấy những từ như thế này, hãy chú ý đến chúng. Bộ não của bạn đang thổi phồng lên đấy.   

Hãy nhớ rằng sự thật, khi không bị ảnh hưởng bởi các điểm mù, thường nghe rất khô khan. Ví dụ như “Cô ấy rất đẹp” sẽ trở thành “Cô ấy có cơ thể cân đối, đôi mắt to màu xanh, tóc dài, và làn da đẹp.” Trong khi điều này có thể sẽ không mang tới cho bạn thành công mỹ mãn trong những cuộc hẹn hò, nó sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều trong việc giải Phương Trình Hạnh Phúc.  

Việc xử lý từng điểm mù một sẽ cho phép bạn tiến một bước lớn. Nhưng hãy nhớ rằng, những đặc tính này đã tồn tại cùng loài người chúng ta từ hàng nghìn năm nay, và không dễ gì mà xóa chúng đi được. Cũng giống như chiếc xe cũ của tôi gặp phải hết vấn đề này đến vấn đề khác, bộ não của chúng sẽ luôn bị ảnh hưởng bởi điềm mù này hoặc điểm mù khác. Khi mà chiếc xe ấy bị hỏng mỗi tuần, tôi cứ ước gì có một thứ phép thuật giúp tôi sửa dứt điểm chiếc xe trong một lần. Phép màu này không tồn tại đối với chiếc xe của tôi, nhưng nó lại có thể xảy ra với bộ não của chúng ta.

Nó được tóm gọn trong một câu hỏi đơn giản: Liệu điều này có đúng không?