CHƯƠNG 3 (tiếp)

Lối Suy Nghĩ Hữu Ích

 

Để xoay sở tốt trong thế giới hiện đại bạn cần phân biệt rõ điều gì đang phục vụ bạn và điều gì chống lại bạn. Trong khi đôi lúc ta có cảm giác như thể tất cả các suy nghĩ đều là một chuỗi những lời lảm nhảm vô dụng, thực tế là những suy nghĩ hữu ích nhất của chúng ta lại thường yên lặng. Bộ não của chúng ta thường thực hiện ba loại tư duy: sâu sắc (được sử dụng để giải quyết vấn đề), kinh nghiệm (tập trung vào nhiệm vụ hiện tại), và tường thuật (nói huyên thuyên). Những loại tư duy này hoàn toàn khác biệt với nhau nên chúng diễn ra ở những khu vực khác nhau trong bộ não của chúng ta. Một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu ở MIT vào năm 2009 đã chỉ ra các suy nghĩ sâu sắc được thực hiện như thế nào.[1] Sóng não của những người tham gia thí nghiệm được ghi lại trong lúc họ giải các câu đố bằng miệng. Từng người một được yêu cầu nói ra câu trả lời ngay khi họ có được đáp án. Kết quả cho thấy rằng hai khu vực của não, cả hai đều thuộc não phải, tham gia vào việc giải câu đố. Một vùng não hoạt động âm thầm; nhưng chúng ta nhận ra được câu trả lời, dưới dạng một suy nghĩ, ở một phần khác của não – trong vòng tám giây sau đó

           

Thú vị hơn nữa là cả hai phần não nơi mà loại tư duy hữu ích này được thực hiện đều rất khác biệt so với khu vực diễn ra những suy nghĩ liên miên. Điều này đã được chỉ ra trong nghiên cứu thực hiện năm 2007 của trường ĐH University of Toronto, tại đó các nhà nghiên cứu đã quan sát các chức năng não của hai nhóm người tham gia: một nhóm người mới với những suy nghĩ không ngừng và một nhóm người khác đã tham gia khoá học tám tuần về cách tập trung sự chú ý vào hiện tại[2]. Nghiên cứu cho thấy những suy nghĩ liên miên của nhóm thứ nhất thắp sáng vùng trung tâm của não, trong khi nhóm thứ hai (những người đã quen với việc tập trung sự chú ý vào thời điểm hiện tại) lại có sự kích thích ở phần bên phải của bộ não, và cả các phần khác nữa đối với những người thực hiện suy nghĩ sâu sắc.

Và đây mới là tin tức tốt: những suy nghĩ liên miên, chỉ là một chức năng não đơn giản, cung cấp bằng chứng mạnh mẽ rằng tư duy của chúng ta hoàn toàn không phải là chúng ta – chúng không thể định nghĩa được chúng ta. Một lần nữa, bạn không phải là những suy nghĩ của bạn. Bộ não của bạn tạo ra những suy nghĩ, như là một chức năng sinh học, để phục vụ bạn. Và việc nhận thức rằng mỗi một hình thức tư duy được thực hiện ở một khu vực riêng biệt của não bộ có nghĩa là chúng ta có thể luyện tập cách sử dụng một hình thức tư duy nào đó nhiều hơn hình thức khác.

Chúng ta cần tập trung rất lớn vào hiện tại khi thực hiện các nhiệm vụ, và chúng ta cần giải quyết các vấn đề. Đó đều là những chức năng vô cùng hữu dụng. Những gì mà chúng ta không thực sự cần là thành phần tường thuật của tư duy, những tiếng nói vô ích, không hề chấm dứt – phần khiến cho chúng ta cảm thấy hơi điên rồ và khiến ta bị mắc kẹt trong đau khổ.

 


[1] Bhavin R. Sheth, Simone Sandkühler, and Joydeep Bhattacharya, “Posterior Beta and Anterior Gamma Oscillations Predict Cognitive Insight,” Journal of Cognitive Neuroscience 21.7 (2009), http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/jocn.2009.21069#.Van3LhOqpTI.

[2] Norman A. S. Farb et al., “Attending to the Present: Mindfulness Meditation Reveals Distinct Neural Modes of Self-Reference,” Social Cognitive and Affective Neuroscience 2.4 (2007), http://scan.oxfordjournals.org/content/2/4/313.full.

 

Advertisements